Friday, 25 December 2020

जळगावचे बीभत्स राजकारण ...

 जळगाव जिल्ह्याचे राजकारण २/४ पुढाऱ्यांनी कमरेच्या खाली नेवून ठेवले आहे. जाहीरपणे सांगितले जाते आहे, 'आमच्याकडे सीडी आहे. आमच्याकडे पेन ड्राईव्ह आहे.' अर्थातच अशा डिजिटल मीडिया सेव्हरमध्ये भजन-कीर्तनच्या व्हिडिओ क्लिप असणार नाहीत. स्त्री-पुरुषाच्या एकांतातील कमरेखालच्या खेळाच्या व्हिडिओ क्लिप असण्याची शक्यता जास्त आहे. बहुधा तो खेळही संमतीचा मामला असेल. बलात्कार वा ब्लैकमेलचा प्रकार असण्याची शक्यता तशी धूसरच. तरीही 'सीडी वा पेनड्राईव्ह आमच्याकडे आहे' असे सांगून सतत जाहीरपणे धमकावत राहणे म्हणजेच राजकारणाचास्तर कमरेखाली नेणे होय. पुढाऱ्यांच्या अशा कमरेखालच्या राजकारणाचा सामान्य जळगावकरला वीट आला आहे.
 

Saturday, 31 October 2020

या गांडुगिरीचे करायचे काय ?

लेखाचे शिर्षक उद्धटपणाचे
आणि असभ्य आहे. ते ठरवून दिले असून भारतातील उदारमतवादी, पुरोगामी, समाजवादी आणि समानतावादी ढोल बडविणाऱ्यांना उद्देशून आहे. ही मंडळी भारत सरकार, पंतप्रधान, परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालय आणि सैन्यदले यांच्याविषयी गैरसमज पसरवणारी 'गांडुगिरी' अधुनमधून करतात. अलिकडे तसा एक भयंकर प्रकार सिद्ध झाला आहे. पुलवामा येथे भारतीय सैन्यदलाच्या तुकडीवर झालेल्या हल्ल्याच्या घटनेनंतर काही राजकीय पक्षांचे नेते, माध्यमातील बोलभांड प्रवक्ते, एकतर्फी अभ्यासक, ढोंगाळलेले समाजसेवी आणि सुपारीबाज पत्रकार यांनी तोंडसुख घेणाऱ्या भरपूर प्रतिक्रिया दिल्या होत्या. पुलवामा हल्ला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीच घडवून आणला अशी शंका घेत सर्वसामान्यांचा बुद्धीभ्रम होण्यापर्यंतची सूचक विधाने  या मंडळींनी केली होती. मात्र, या सर्वांच्या कानफटात सणकन आवाज करणारे विधान पकिस्तानातून आले आहे. पाकिस्तानच्या संसदेत विज्ञान व तंत्रज्ञानमंत्री फवाद चौधरी याने पुलवामात भारतीय सैन्यदलावर झालेल्या हल्ल्याचे समर्थन करीत ते यश म्हणजे पंतप्रधान इम्रान खान सरकारचे हे मोठे यश असल्याचा दावा केला आहे.

Friday, 23 October 2020

कुंडल्या, व्हाया व्हिडिओ कैसेट ते सीडी

जळगाव जिल्ह्यातील राजकारणातला सन १९९२/९४ चा  काळ आठवला. सहकार क्षेत्रातील लढाईत सुरेशदादा विरुद्ध स्व. प्रल्हादराव पाटील गटांमध्ये घामासान लढाई सुरू होती. दादा आणि भाऊ हे दोघे तेव्हा महानेता शरद पवार यांचे समर्थक होते. तरी सुद्धा जिल्हा सहकारी बँक निवडणुकीत एकमेकांच्या विरोधात लढत होते. असे म्हटले जाते की, त्या निवडणुकीत मतदारांची जी कमाई झाली तशी नंतर कधीच झाली नाही. मतदारांनी सुद्धा २२ पैकी दोन्ही गटाला ११/११ असा कौल दिला होता.

Wednesday, 3 June 2020

कर्तव्य भावनेतून सामाजिक दायित्व

कोरोना विषाणूचा सामुहिक स्वरुपातून होणारा संसर्ग रोखण्यासाठी संपूर्ण भारतात किमान ७२ दिवसांचा लॉकडाऊन संपला आहे. नव्या संहारक विषाणुंमुळे उद्भवलेल्या महामारीच्या भीतीपोटी देशातील सार्वजनिक अर्थ, उद्योग, व्यापार व त्याअनुषंगाने होणारे व्यवहार बंद झाले. ही स्थिती किती दिवस असेल याची शाश्वथीती नव्हती. पण साथरोग नियंत्र कालावधी साधारणतः ७२/७६ दिवसांचा असेल हा अंदाज होता. पंतप्रधानांनी दि. ३१ मेस पहिला अनलॉकडाऊन घोषीत केला आणि जवळपास ७२ दिवसांची अनिश्चितता संपली. यानंतर अऩेक ठिकाणी गरजुंसाठी सुरु असलेले मदत काय्त थांबविण्यात आले आहे.

Tuesday, 19 May 2020

कोरोनातून बरे झालेल्यांची समाजवापसी ?

कोरोनातून बरे होणाऱ्यांसाठी कोणते आहेत प्रश्न ?
'कोरोना सोबतची जीवन व कार्यशैली' या विषयावर सर्वप्रथम लेखन केले. नंतर अनेकांनी कोरोनाला स्वीकारुन पुढे जायला हवे, असा सल्ला द्यायला प्रारभ केला. कोरोना विषाणू पुढील काही काळ मानव समाजासमोर कर्दनकाळ म्हणून उभा राहणार हे निश्चित आहे. उरलेला आयुष्य लॉकडॉऊनमध्ये काढणे शक्य नाही. त्यामुळेच कोरोना विषाणू आहे, हे स्वीकारुन जीवन व कार्यशैली स्वीकारावी लागेल असे मत काल मांडले. अशा जीवन व कार्यशैलीतील आणखी एक प्रश्न 'आ' वासून समोर उभा ठाकणार आहे. तो म्हणजे, 'कोरोनातून बरे झालेल्यांची समाजवापसी कशी होणार ? समाज त्यांच्याशी कसा वागणार ?' अर्थात हे प्रश्न दोन्हीबाजुंनी आहेत. म्हणजे, कोरोनाशी संबंधित आजारातून बऱ्या झालेल्या (निगेटीव्ह अहवाल असलेल्या) रुग्णाने समाजात कसे वावरावे आणि समाजाने अशा व्यक्तीला कसे स्वीकारावे ?

Sunday, 17 May 2020

कोरोनासोबतची जीवन व कार्यशैली !

संपूर्ण जगाला भयंकर साथीच्या संसर्गातून घोषीत बंदीच्या स्थितीत नेणारा कोरोनाचा विषाणू पुढे किती काळ मानवाला घाबरवत राहील याचा अंदाज लावणे आज शक्य नाही. कोरोना विषाणूच्या संसर्गाची साखळी तोडण्यासाठी गेले ६० दिवस संपूर्ण भारतातील जनजीवन ठप्प करण्यात आले आहे. त्यात आणखी १५ दिवसांचा कालावधी वाढवला आहे. साथरोग रोखण्यासाठी अपेक्षित  ७५/७६ दिवसांची मर्यादा दि. ३१ मे पर्यंत पूर्ण होईल. हे करूनही कोरोनाचा संसर्ग आटोक्यात येईलच याची शक्यता कमीच. कोरोना विषाणू प्रतिबंधासाठी वा नष्ट करण्यासाठी मुखावाटे घेण्याचे किंवा इंजेक्शन, सलाईनद्वारे टोचून घेण्याचे औषध सध्या तरी जगभरात कुठेही उपलब्ध नाहीच. म्हणजेच आहे त्या स्थितीत पुढील काळात वा दैनंदिन कामे व जबाबदाऱ्यांकडे प्रत्येकाला जावे लागणार आहे. मरणाच्या भीतीपोटी थबकलेल्या जगाला संभाव्य मृत्यू उरावर धरून धावणे सुरू करावेच लागेल. इच्छा असो वा नसो प्रत्येकाला धावावेच लागेल.

Wednesday, 13 May 2020

नाथाभाऊ, त्या ५५ फाईलींचा विषय काय ?

नाथाभाऊ किती दिवस पक्षांतरासाठी वेळ पाहाणार ?
भाजपमधून नाथाभाऊंनी (एकनाथराव खडसे) स्वतःची गच्छंती घडवून आणावी म्हणून शेवटचा डाव टाकला गेला आहे. भाजपने नाथाभाऊंना काय काय दिले ? याची मोजदाद चंद्रकांतदादा पाटील यांनी केली आहे. शिवाय, नाथाभाऊंनी खंजर खुपसला असे धक्कादायक विधान केले आहे. पाटील यांचे समर्थन गिरीशभू महाजन यांनी उघडपणे करीत पक्षाने खडसेंना भरपूर दिले असा प्रहार केला आहे. हाच भाजपचा अंतिम डाव आहे. पक्षातून हकालपट्टी होत नाही पण संघ परिवाराच्या इशाऱ्यानंतर पक्षाने नालायक ठरवलेल्यांची आता 'पत' नाही हे दाखवून द्यायला काही बिनीचे शिलेदार शाब्दीक हल्ले करीतच असतात. नाथाभाऊ विषयी ४ वर्षांपूर्वी सुरू झालेले 'कुजबूज अभियान' आता 'भोंगा अभियान' झाले आहे. पक्षातील ठराविक मंडळी अगोदर कानात सांगत होती, नाथाभाऊ पक्षात संपले. आता संपविण्याची शेवटची अवस्था आहे. पक्षावर हवे तेवढे तोंडसुख घेऊन झाले की, नाथाभाऊंना पक्ष सोडावाच लागेल. नाहीतर आहेच व्यासपिठावर शेवटची रांग. नाहीतर सभागृहात पहिली रांग आणि वारंवार ओरडणारे मूठभर कार्यकर्ते, 'नाथाभाऊ आगेबढो, हम थोडे बहुत आपके साथ है'

भाजपची मोठी गंमत आहे. या पक्षात सेनानिवृत्ती ही गोड बोलून व संभ्रमित ठेऊन दिली जाते. लालकृष्ण अडवाणी, मुरली मनोहर जोशी, कल्याणसिंह ही ठराविक उदाहरणे. उत्तर महाराष्ट्रात धरमचंद चोरडीया, डॉ. दौलतराव आहेर, डॉ. विजय गावित ही काही उदाहरणे. भाजपत नेतेपदी असताना स्वतः ठरवून निवृत्ती निश्चित केल्याची केवळ तीन उदाहरणे आहेत. पहिले अटल बिहारी वाजपेयी, दुसरे उत्तमरावनाना पाटील यांचे. या दोघांनी सर्वोच्च पदांवर असताना स्वतःच बाजूला होत असल्याचे जाहीर केले. त्यामुळे त्यांना कोणतीच रांग दाखविण्याचे धारिष्ट्य कोणाचेही झाले नाही. तिसरे उदाहरण सुषमा स्वराज यांचे आहे. पक्षाची सत्ता असताना मंत्रीपद नाकारुन त्या बाजूला झाल्या. ही उदाहरणे सोडली तर बाकीच्यांना बाजूला सारायला अगोदर दुर्लक्ष, नंतर कुजबूज, त्यानंतर ज्येष्ठ मार्गदर्शक म्हणणे, नंतर सभा, बैठकांमधून टाळणे, हळूहळू आरोपांची तीव्रता वाढवणे, दोघा-तिघांनी थेट आरोप करणे, आरोपांना उत्तरे देण्यास बाध्य करणे आणि नंतर स्वतःच स्वतःची गच्छंती घडवून आणणे हे सूत्र वापरले गेले आहे.

भाजपतही सत्तेत कमबैक करता येते अशी उदाहरणे आहेत. त्यात स्व. भाऊसाहेब फुंडकर होते. त्यांनाही पक्षाने काही काळ बाजूला सारले. कुजबूज मोहिम सुरू झाली. पण फुंडकर यांनी मौन पाळले. त्यांनी हल्ले-प्रतीहल्ले केले नाही. अखेरीस त्यांना मंत्रीपद मिळाले. फुंडकर मौन राखून कमबैक करु शकले. नाथाभाऊंना मौनाचे महत्त्वच समजले नाही. मंत्रीपदाच्या अवघ्या दीडवर्षांत इतरांकडून किंमत वसूल करीत नाथाभाऊंनी कुटुंबासह सत्तेचा अमर्याद उपभोग घेतला. नाथाभाऊंकडे १४ खात्यांचे मंत्रीपद होते. त्यात सहकार, महसूल, कृषी खाते होते. जळगाव जिल्हा बँक, जळगाव जिल्हा दूध संघात ठाण मांडून बसलेल्या व अनेक घोटाळे केलेल्या काँग्रेस व राष्ट्रवादी काँग्रेस नेत्यांच्या फायली मंत्रालयात होत्या. चौकश्या आणि वेळप्रसंगी कारागृहाची भीती असल्यामुळे अनेक प्रस्थापितांनी नाथाभाऊसमोर शेपट्या घातल्या. फायलींच्या बळावरच नाथाभाऊंना घरात पदे आणता आली.

नाथाभाऊंसारखा अनुभवी नेता फायलींचे महत्त्व जाणतो.  नाथाभाऊंनी मंत्रिपदाच्या काळात केलेल्या काही व्यवहारांच्या ५५ फाईल्स अस्तित्वात आहेत, असे एक कुजबूज अभियान सध्या चर्चेत आहे. भाजपत एवढा अपमान सहन करुनही नाथाभाऊ पक्ष का सोडत नाहीत ? असा प्रश्न चर्चेत येतो तेव्हा या फाईलींची भीती उरावर असते म्हणे. सामाजिक कार्यकर्ती अंजली दमानिया यांनीही कधी तरी या फायलींचा उल्लेख केला होता. यातील काही विषय केंद्र सरकारमधील मंत्रालयांशी संबंधित आहेत. ईडी सारखी यंत्रणा कधीही मागे लावून उत्पन्नाचे उत्खनन करता येते. बहुधा याच चिंतेतून नाथाभाऊ भाजप सोडू शकत नाहीत. ही आगतिकता ध्यानी असल्यामुळे भाजपतील छुटपूटमंडळीही नाथाभाऊंना टपली मारत आहेत.

नाथाभाऊ भाजपने केलेल्या अन्यायावर भरभरुन बोलतात. दाऊदच्या पत्नीला फोन कॉल या तथ्यहिन प्रकरणात नाथाभाऊंविषयी जनतेत सहानुभूती होती. ती आजही आहे. पण अंबानी, अदानी या उद्योजकांशी का बिनसले ? वक्फ बोर्ड जमीन भानगडी काय ? भोसरीत जागा घ्यायला ४/५ कोटी कुठून आणले ? काही व्यवहारात बोगस कंपनी कोणत्या ? अशी काही माहिती नाथाभाऊंनी स्वतःच सांगून टाकायला हवी. जेणे करुन ज्या ५५ फाईलींची चर्चा आहे, तिला पूर्णविराम मिळेल. चंद्रकांतदादा व गिरीशभू यांनी नाथाभाऊंच्या प्रतिमा भंजनाला थेट हात घातला आहे. अशावेळी नाथाभाऊ कुंपणावरुन किती दिवस बचाव करणार ? एकदा जाहीरपणे त्या ५५ फायली आहेत की नाही, हे सांगून  भाजपसंदर्भातील निर्णय घ्यायलाच हवा. नाथाभाऊंना कोणीही टपली मारावी, हे पाहणे व वारंवार तसे लिहिणे क्लेषकारक आहे.

नाथाभाऊंनी शिवसेनेत जावे

नाथाभाऊंनी भाजप सोडून कोणत्या पक्षात जावे ? याविषयी महासर्वेक्षण घेतले होते. जवळपास १५० वर समर्थकांनी पर्याय सूचविले. यात धक्कादायक बाब हीच की, भाजपने नाथाभाऊला भरपूर दिले. आता त्यांनी गप्प बसावे, असे मत व्यक्य करणारे ७५ आहेत. नाथाभाऊंनी शिवसेनेत जावे असे ३० जणांना वाटते. राष्ट्रवादी काँग्रेसचा पर्याय २५ जण सूचवतात. उरलेल्या २० मध्ये काँग्रेसहसह इतर पर्याय आहे. याचा निष्कर्ष एवढाच की, नाथाभाऊला पक्षाने भरपूर दिले हे कुजबूज अभियान आता भोंगा अभियान झाल्यानंतर उरलेल्या ७५ मधूनही बहुतांश सहमत होत जातील.

सुरेशदादा खडसेंपेक्षा सरस

सुरेशदादांच्या व नाथाभाऊंच्या राजकीय वाटचालीत अनेक आडवळणे सोबत आली. सुरेशदादांचे राजकारण धाडसाचे राहिले. डंका वाजवून त्यांनी पक्षांतरे केली. नाकावार टिच्चून निवडून येत गेले. जळगाव शहराला विकासाचा चेहरा दिला. अनेक विकास प्रकल्पांच्या फलकावर सुरेशदादांचे नाव आहे. पण नाथाभाऊंनी मंत्रीपदाच्या काळात उभारलेले प्रकल्प कोणते ? ते शोधावे लागतात. भाजप न सोडून आगतिक झालेल्या नाथाभाऊंपेक्षा वारंवार पक्ष बदलून सत्तेत राहिलेल्या सुरेशदादांची कारकिर्द उजवी ठरते. म्हणून आता तरी नाथाभाऊंनी वेळ चुकवू नये, असे समर्थकांना वाटते.

Friday, 8 May 2020

नाथाभाऊ बोलून टाका, 'पक्ष गेला उडत ...'

विधानसभा निवडणुकीत ठरवून उमेदवारी नाकारणे, कन्येला तोंड देखली उमेदवारी देऊन नंतर पराभव घडवून आणणे, लागोपाठ झालेल्या आरोपांची चौकशी करुन एकही अहवाल जाहीर न करणे, पक्षाच्या राज्य व जिल्हा सभांमध्ये सन्मानाने सहभाग न देणे अशा मानभंगांच्या अनेक प्रसंगांचे कडू घोट एकनाथराव खडसे यांनी रिचवले आहेत. तरीही विधान परिषदेवर उमेदवारीची आशा बाळगून खडसे रांगेत उभे होते. अखेर उमेदवारी मिळाली नाही. नाथाभाऊंचा संयमाचा बांध पुन्हा फुटला आणि ते बोलले.

Sunday, 12 April 2020

पारंपरिक माध्यमांची मक्तेदारी मोडीत ...

संपूर्ण देशभरात कोरोना विषाणूचा संसर्ग रोखण्यासाठी गेल्या २३ मार्च पासून सुरु झालेला लॉकडाऊनचा कालावधी महाराष्ट्रात ३० एप्रिलपर्यंत वाढविण्यात आला आहे. रेड झोनमध्ये असलेल्या भागात गरजेच्या वस्तू वा सेवेसाठी माणसांना घराबाहेर फिरण्यावर आणखी कडक प्रतिबंध लागण्याची शक्यता आहे. जळगाव जिल्हा ग्रीन झोनमध्ये आहे. बहुधा या भागात प्रतिबंध शिथिल होतील. लॉकडाऊनच्या काळात माणसाला असलेली विविध माध्यमांची गरज वा निकड पूर्णतः मोडीत निघाली आहे. वृत्तपत्र, टीव्ही, एफएम रेडीओ आणि आकाशवाणी अशा सर्वच दृक व श्राव्य माध्यमांना पर्याय म्हणून स्मार्ट फोन वा ॲन्ड्रॉईड ॲपयुक्त मोबाईल हे सर्वाधिक माहिती देणारे व रंजन करणारे साधन (उपकरण) ठरले आहे.

सामुहिक अग्निहोत्रनंतर प्रदुषकांचे प्रमाण कमी

अक्कलकोट येथील विश्व फाऊंडेशनच्या पुढाकाराने जळगाव येथे दि. १५ मार्चला सामुहिक अग्निहोत्रचा विधी ए. टी. झांबरे विद्यालयाच्या मैदानावर करण्यात आला होता. यावेळी फाऊंडेशनचे अध्यक्ष डॉ. पुरुषोत्तम राजीमवाले यांनी अग्निहोत्रचे पारंपरिक आणि विज्ञान विषयक महत्त्व स्पष्ट करताना अग्निहोत्रनंतर हवेतील प्रदुषकांचे प्रमाण कमी होते असा दावा केला होता. या संदर्भात पूर्वी केलेल्या काही प्रयोगांच्या व्हिडिओ क्लिपही माध्यमातून प्रसारित झालेल्या होत्या. त्याप्रमाणे जळगाव येथेही शास्त्रशुद्ध तपासणी करता यावी म्हणून अग्निहोत्र स्थळी मापन यंत्रे लावून अग्निहोत्र पूर्व आणि त्यानंतर हवेतील प्रदुषकांचे मापन केले गेले. मुंबईतील एनव्हायरो केअर लॅब प्रायव्हेट लिमीटेडच्या तज्ञांनी शास्त्रशुद्ध पद्धतीने हवेच्या गुणवत्तेचे मापन केले. त्यानंतर हवेतील प्रदुषकांची टक्केवारी कमी झाल्याची आकडेवारी समोर आली आहे. विश्व फाऊंडेशन भारतासह जगभरात अग्निहोत्रच्या प्रसाराचे काम करीत असते. आतापर्यंत जवळपास ४५ देशांमध्ये अग्निहोत्रच्या उपयुक्ततेविषयी विविध प्रयोग झालेले आहेत. जळगाव मधील प्रयोगामुळे आणखी विश्वासार्ह आकडेवारी हाती आली आहे.

Sunday, 5 April 2020

जळगावकरांच्या माहितीसाठी करार जाहीर करा ! - भाग १०

जळगाव शहरातील सफाई व स्वच्छतेचे सध्या त्रांगडे झाले आहे. पहिले म्हणजे, वॉटरग्रेसचा ठेका तूर्त रद्द आहे. तूर्त एवढ्यासाठीच की, ठेकेदार न्यायालयात गेल्यानंतर मनपाने केलेल्या कराराची तेथे काय चिरफाड होते ? यावर पुढचे ठरेल. दुसरी म्हणजे, मनपाने जळगावकरांच्या माहितीसाठी करार जाहीर करा ! - भाग १०३ प्रभागांसाठी मागविलेल्या निविदा (प्रभाग २ साठी ३, प्रभाग ३ साठी २, प्रभाग ४ साठी ३) अद्याप खुल्या केलेल्या नाहीत. किंवा ती प्रक्रिया रद्द केलेली नाही. तिसरे म्हणजे बांधकामासाठी मजूर पुरवठा करण्याच्या ठरावानुसार ४०० मजूर घेऊन तूर्त शहरात सफाई व स्वच्छता केली जात आहे. असे हे तीन विषयांचे त्रांगडे आहे.

Saturday, 4 April 2020

गोळा करणे व वाटपासाठी भाजपत गट-तट - भाग ९

स्वच्छ शहर अभियान योजनेची घोषणा केंद्र सरकारडून झाली तेव्हा महापौरपदावरुन नितीन लढ्ढा पायउतार होत होते. जळगाव मनपाने योजनेसाठी आराखडा तयार करणे सुरु केले तेव्हा महापौर होते ललित कोल्हे. यापूर्वी एक राजकीय उप कथानक घडले होते. खान्देश विकास आघाडीसोबत सख्य करुन स्वीकृत नगरसेवक असलेल्या कैलास सोनवणे यांचा (ना) राजीनामा रमेश जैन यांनी घेतला होता. कोल्हे यांचा कार्यकाळ संपत असताना मनपा निवडणुकीची धामधूम सुरु झाली. या काळात घडलेल्या घडामोडींनी जळगाव शहर भाजपत गटा-तटाची बिजे रोवली.

Friday, 3 April 2020

'वॉटरग्रेस'साठी कशी आणि का झाली घाई ? - भाग ८

जळगाव शहरातील सफाईचा ठेका 'वॉटरग्रेस'ला मिळवून देण्यासाठी माजी महापौर व इतर नगरसेवक यांच्या शिफारशी होत्या. सर्वांत कमी दर वॉटरग्रेसचा आल्यामुळे त्यालाच ठेका जाणार हे सुद्धा निश्चित झाले. त्यामुळे वॉटरग्रेस सोबत करार करण्याची घाई सुरु झाली. वॉटरग्रेसविरोधात इतर ठिकाणी असलेल्या तक्रारींकडे दुर्लक्ष केले गेले. फाईल पूर्ण करण्याचे काम ५ लाख रुपयात दिले गेले असे भाजपचे नगरसेवक सांगतात.

Thursday, 2 April 2020

निविदा ५ आणि शिफारशी अनेक !- भाग ७

स्वच्छ शहर अभियानांतर्गत संपूर्ण जळगाव शहरातील सफाई व स्वच्छतेचा एकमुस्त ठेका देण्याची निविदा मराठीत तयार झाली. नंतर ती अॉनलाईन प्रसिध्द झाली. ५ वर्षांत सुमारे ७५ कोटी रुपये खर्च होणार हे निश्चित होते. हा लोण्याचा गोळा पदरात पडावा म्हणून ५ कंपन्यांच्या निविदा आल्या. याचवेळी मनपातील काही पदाधिकाऱ्यांनी विशिष्ट कंपनीसाठी शिफारशी करणे सुरु केले. कोण होते ते ? आणि काय होता त्यांचा हेतू ? हे सुद्धा समजून घ्यायला हवे.

Wednesday, 1 April 2020

सुस्पष्ट मराठीत निविदा, अटी व शर्ती ! - भाग ६

स्वच्छ शहर अभियानात जळगावचा झालेला समावेश, त्या अंतर्गत करायची कामे, वाहने खरेदी वगळून इतर ठप्प कामे आदी विषयांचा उहापोह मागील काही भागात झाला. आता सफाई व स्वच्छतेचा एकमुस्त ठेका देण्यासंदर्भात काय घडले ? हे समजून घेऊ. या ठेक्याची निविदा सुस्पष्ट मराठी भाषेत होती. त्यातील अटी, शर्ती मराठीत आहेत. तरी सुद्धाशहरातील स्वच्छतेचा बट्ट्याबोळ झाला. तो कसा आणि का ? हे समजून घ्यायला हवे.

Tuesday, 31 March 2020

स्वच्छ शहर अभियान होते काय ? - भाग ५

जळगाव शहरात मनपाचे स्थायी आणि ठेकेदारांचे अस्थायी सफाई कामगार कसे काम करीत होते ? याचा आढावा भाग ४ मध्ये घेतला. सन २०१८ पर्यंत तोच खेळ कायम होता. त्यानंतर केंद्र सरकारच्या स्वच्छ शहर अभियान अंतर्गत ३१ कोटींचा लोण्याचा गोळा मनपाला दिसला. या अभियानात मनपाने काय करायचे होते ? आणि प्रत्यक्ष काय झाले ? हे सुद्धा समजून घ्यायला हवे.

Monday, 30 March 2020

वॉर्डातील सफाई ठेक्यांचे हिस्सेदार कोण ? - भाग ४

वॉटरग्रेस कंपनीचे भूत मानगुटावर बसवून घेण्यापूर्वी जळगाव शहरात सफाईची काय व्यवस्था होती ? हे सुद्धा लक्षात घ्यायला हवे. मनपाकडे सफाई कामगार म्हणून जवळपास ५४२ कामगार होते. ही संख्या शहराचे क्षेत्रफळ व लोकसंख्येच्या तुलनेत कमी होती. एवढ्या कामगार क्षमतेवर संपूर्ण शहराची सफाई होत नव्हती. रस्ते-संकुले झाडणे, कचरा गोळा करणे आणि गटारी स्वच्छ करणे अशा दैनंदिन कामांसाठी रोजंदार कामगार ठेकेदारामार्फत नेमावे अशी मागणी वारंवार होत गेली. रस्ते झाडणे व गटार स्वच्छ करणे या वेगवेगळ्या कामांसाठी स्वतंत्र कामगार नेमले जात. या गरजेतून मनपाला कामगार पुरवठा करणाऱ्या ठेकेदारांची साखळी निर्माण झाली.

Sunday, 29 March 2020

३१ कोटींचा लोण्याचा गोळा - भाग ३

मनपाचे आयुक्त, विशेष उपायुक्त आणि आरोग्याधिकारी हे शहरातून गोळा होणाऱ्या घन कचरा विलगीकरण, प्रक्रिया व व्यवस्थापनात कशा प्रकारे दुर्लक्ष करीत होते आणि नागरिकांनी निवडून दिलेले नगरसेवक, पदाधिकारी त्याविषयी कसे बेफिकीर होते हे भाग २ मध्ये आपण पाहिले. आव्हाणे शिवारातील घन प्रक्रिया प्रकल्पाचे संरक्षण सुद्धा मनपा प्रशासन करु शकल नाही. असे का घडले ? या प्रश्नाचा मागोवा घेताना लक्षात येते की, केंद्र सरकारच्या स्वच्छ शहर अभियान अंगर्तगत ३१ कोटींचा लोण्याचा गोळा मनपा प्रशासन व पदाधिकाऱ्यांना लालुच दाखवित होता. राज्यातील नगरविकास सचिवानांही या निधीतून होणारी खरेदी व इतर खर्चांत मोठा रस होता. त्याचीही माहिती टप्प्याटप्प्याने घेऊ.

निष्क्रीय कारभारी ... दुर्लक्षित सरदार ... भाग २

जळगाव शहरात कचऱ्याचा प्रश्न सोडविताना मनपातील कारभारी म्हणजे, अधिकारी-कर्मचारी आणि सरदार म्हणजे निवडून दिलेले, त्यातही सत्ता हाती असलेले लोकप्रतिनिधी यांनी गेल्या काही वर्षांत केलेल्या भिक्कारचोटपणावर आपण चर्चा करीत आहोत. जळगाव शहरात कचऱ्याची व अस्वच्छतेची समस्या गेल्या १५ वर्षांपासून कायम आहे. म्हणजेच, हा कालावधी पूर्वी सत्तेत असलेल्या खान्देश विकास आघाडीचा आणि सध्या सत्तेत असलेल्या भारतीय जनता पक्षाचा आहे. जळगाव शहरातून ओला व सुका असा एकत्रित सुमारे १२० टन घन कचरा रोज गोळा होऊ शकतो. अर्थात, तो गोळा केला तर. वेगवेगळ्या सर्वेक्षणातून रोज गोळा होऊ शकणाऱ्या कचऱ्याचा आकाडा निश्चित झालेला आहे. अजून एक गोष्ट लक्षात घेण्यासारखी आहे. कचऱ्या विषयीचा सर्व गोंधळ सुरु असताना मनपाच्या आरोग्य व सफाई विभागाला स्वतंत्रपणे उपायुक्त लाभलेले आहेत. यात कहार आणि दंडवते यांची ही कारकिर्द  आहे. जबाबदारी पूर्ण न करणाऱ्या या उपायुक्तांवर कधी कोणत्या कारवाईचा ठराव मनपाच्या सभेत झालेला दिसत नाही.
 

Friday, 27 March 2020

‘वॉटरग्रेस’ च्या हिस्सेदारीतील भिक्कारचोट ! - भाग १

जळगावकरांची प्रचंड उत्सुकता ताणून धरलेल्या या विषयावर गंभीरपणे लेखन करताना २ खुलासे प्रारंभीच मी स्पष्ट करायला हवेत. पहिला खुलासा म्हणजे, शहराशी संबंधित स्वच्छता सेवा अंमलबजावणीतील गलथानपणा समजून घेण्यासाठी नागरिकांनी पाठिंब्याचे संदेश पाठवून उत्स्फूर्तपणे प्रतिसाद दिला. लेखनासाठी १ हजार वाचकांचे पाठबळ मागीतले होते. प्रत्यक्षात १,५०० वर नागरिकांनी पाठिंब्याचे संदेश पाठविले. फेसबुक, व्हाट्सॲप, मेसेज या ३ सोशल माध्यमांवर आलेल्या संदेशांसह जवळपास ७० जणांचे काॅल मला आले. अशा प्रकारे जळगावकरांनी माझ्या लेखणीवर विश्वास व्यक्त केला. त्या सर्वांचा मी व्यक्तिगत आभारी आहे.

Thursday, 5 March 2020

'जैन है ... तो मुमकिन है ...

संपूर्ण जगभरात व्याप आणि जळगाव शहरात मुख्यालय असलेला 'जैन उद्योग समुह' परिस्थितीतून निर्माण झालेल्या काही तात्कालिक कारणांमुळे अडचणीत आहे. समुहाच्या संचालकांनी ही बाब भागभांडवलदार सभासदांच्या सभेत यापूर्वी प्रांजळपणे स्पष्ट केली आहे. जवळपास साडेसहा हजारावर कामगार-कर्मचाऱ्यांचे काही महिन्यांपासूनचे वेतन थकले आहे. तरीही सर्वजण रोज कामावर येत असून दैनंदिन जबाबदारी निभावत आहेत. कर्ज आणि व्याजाचे रोजचे देणे सुरु असल्यामुळे इतर आर्थिक व्यवहार प्रलंबित आहेत. अशा स्थितीत उद्योग समुहात पुरेशी गुंतवणूक करु शकणारे भागीदार शोधणे किंवा गरज भागवता येईल एवढ्या रकमेचा विदेशातील एखादा प्रकल्प विक्रीत काढणे या पर्यायांवर समुहाचे संचालक अथक परिश्रम घेत आहेत.

Tuesday, 4 February 2020

गुलाबभू, अमृत योजनेत लक्ष घाला !


आ. पालकमंत्री महोदय गुलाबभू पाटील यांना जयमहाराष्ट्र

एवढ्या जाहिरपणे आपणास पत्र लिहिण्यास कारण की, कॅबिनेट मंत्री नियुक्ती होऊन तीन महिने व पालकमंत्री होऊन महिनाभर झाला आहे. एवढ्या काळात कॅबिनेट मंत्री होण्याचा आनंद हा नव्याचे ९० दिवस म्हणून साजरा होत असेल. आजूबाजूला आता ४/६ समर्थकांचे, हितचिंतकांचे, आडवळणाने लाभ घेणाऱ्यांचे कोंडाळे तयार झाले असेल. यापूर्वीच्या पालकमंत्र्यांचा असाच अनुभव आम्हाला आहे. रेस्ट हाऊसला पालकमंत्र्यांच्या कक्षात तासंतास बसलेले मोजके चेहरे आम्ही पाहिले आहेत. बहुधा असे चेहरे सोबत असल्याशिवाय पालकमंत्री पदालाही शोभा येत नसावी. पूर्वीच्या काळी राजे, महाराजेंच्या सोबत हाकारे असायचे. 'खबरदार ... होशियार' म्हणायचे काम ते करीत. पोवाडे गाणाऱ्यांसोबत झिलकरी असतात. 'जी र र ...जी' म्हणायला. आज काल मंत्र्यांभोवती अशी मंडळी लागतेच. दादा, भाऊ आले ... गेले सांगायला. असो हे विषयांतर झाले.

Friday, 24 January 2020

‘शिल्पकवडा मूर्तीकार’ किशोर सोनवणे

आयुष्यात घडणाऱ्या ‘दैवी योगायोगांवर’ फारसा विश्वास दाखवला जात नाही. तशा योगाचा अनुभव आल्यानंतर त्याची चर्चा सोशल मीडियात करणे हे अलिकडे विवादाचे कारण होते. ‘दैवी’ या शब्दाला विरोध करण्यासाठी अंधश्रद्धा निर्मूलनवाले, देव न मानणारे निधर्मी, देवादिकांच्या स्तोमाला विरोध करणारे बि ग्रेडी आणि देवादिकांशी संबंधित ब्रह्मवृंदाला सतत शिव्याशाप मोजणारे नव्या पिढीतील संशोधक हे चेकाळल्यागत प्रतिक्रिया (कमेंट) नोंदविण्यासाठी सरसावतात. अनुभव सांगणाऱ्यास अभिव्यक्त होण्याचा अधिकार नाकारत स्वतःच्या प्रतिक्रियांना अभिव्यक्त करण्याचे स्वातंत्र्य मानत, नको त्या ठिकाणी प्रतिक्रिया देणाऱ्यांच्या टोळ्या समाजमाध्यमात सक्रिय आहेत. अशा ‘ट्रोलर’ मंडळींच्या भाऊगर्दीत आपण अनुभवलेल्या दैवीयोगाचा किस्सा ‘वाजवून’ सांगणे आवश्यक असते. माझ्याबाबतीत तसाच एक अनुभव काल शुक्रवारी आला. तो यावेळी सांगतो.

Thursday, 16 January 2020

वंशावळीचा वाद - गागाभट्ट ते संजय राऊत!

महाराष्ट्रातील राजकारण अत्यंत घाणेरड्या पातळीवर नेण्याचे पातक सर्वच राजकीय पक्षांच्या नेत्यांनी केले आहे. राष्ट्रीय पुरूषांच्या प्रतिमांची तुलना आणि विडंबन सोबत जात, समाज अशा विषयांवर उखळ्यापाखळ्या काढल्या जात आहेत. संपूर्ण भारतभूमीचे दैवत असलेल्या छत्रपती शिवाजी महाराजांची इतर नेत्यांशी तुलना करण्याच्या अपराधात छत्रपतींच्या सातार गादीच्या वंशाकडे पुरावे मागण्याचा प्रमाद संजय राऊत या पत्रकाराकडून घडला आहे. अर्थात, राऊत विरोधात अश्लाघ्य भाषेतील टीका टीपणी समाज माध्यमात सुरु झाली आहे. हा प्रसंग लक्षात घेता इतिहासातील दुसऱ्या  प्रसंगाची प्रकर्षाने आठवण होते. तो प्रसंग म्हणजे, छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या राज्याभिषेक प्रसंगी महाराजांच्या कुळाला  शुद्र ठरवून मंगल विधी करण्यास ब्रह्मवृंदाने नकार दिला होता. तेव्हा खुद्द महाराजांनाही आपल्या क्षत्रिय कुळाची वंशावळ शोधावी लागली होती.

Saturday, 4 January 2020

जळगाव मनपात कोण आहेत हे निर्लज्ज ?

जळगाव महानगर पालिकेत भारतीय जनता पक्षाची सत्ता आहे. कारभारी आमदार मामा आणि महापौर मामी आहेत. यांचे नेते माजी पालकमंत्री गिरीशभू आहेत. बाकी उरलेले भाजपचे नगरसेवक म्हणजे किस गली मे खसखस आहेत. जमेल तेथे शहराचे वाट्टोळे करणे आणि सरकारी निधीतून पैसा खाणे असा एक कलमी कार्यक्रम सुरु आहे. पैसा खाण्यात संघ परिवाराशी संबंधित चेहरे आणि त्यांचे नातेवाईकही आघाडीवर आहेत.

Thursday, 2 January 2020

बस्स झाले लवंगी फटाके ...

नाथाभाऊ यांना पत्रकार मित्राने लिहिलेले खुले पत्र 

आ. नाथाभाऊ गेल्या दोन दिवसात तुम्ही केलेल्या आरोपाच्या बातम्या सोशल मीडियातून वेगात व्हायरल झाल्या. तुम्ही म्हटले की, देवेंद्र फडणवीस आणि गिरीश महाजन या नेत्यांनी विधानसभा निवडणुकीत भाजपकडून तुमची उमेदवारी कापली. गेल्या ३ वर्षांत हा विषय वारंवार चावून चोथा झाला आहे. त्यामुळे या बातमीला नाथाभाऊंचा गौप्यस्फोट किंवा नाथाभाऊंचा बाॅम्बगोळा असा शब्दही आता वापरला जात नाही. तुम्ही केलेल्या आरोपाचे गांभीर्य नंतर तुमच्याच कृतीने संपवून टाकले. भाजपच्या एका बैठकीत तुम्ही आणि गिरीश महाजन एकत्र आले. या बैठकीत तुम्ही दोघे जवळ बसले. शिवाय, हास्य विनोदात एकमेकांच्या टाळ्याही घेतल्या. तुमच्या या कृतीला माध्यमांनी लगेच मनोमिलन म्हणून टाकले. नाथाभाऊ तुम्ही असे करुन काय मिळवित आहात ? आता तुमचे बोलणे हे गौप्यस्फोट किंवा बाॅम्बगोळेही राहिले नाहीत. ते फुसके लवंगी फटाके ठरताहेत. वाटू दे तुम्हाला व तुमच्या काही समर्थकांना वाईट, पण जे खरे ते लिहायला हवे.